Charlotte Goesaert brengt solovoorstelling BAKENEKO tijdens KIEM: “De Grote Post is voor mij een fantastische experimenteerplek”
Tijdens ons residentenfestival KIEM komt Charlotte Goesaert langs met BAKENEKO, een fysieke solo over kindermisbruik en hoe trauma zich vastzet in het lichaam. Ze vertelt over het maken van haar meest persoonlijke voorstelling tot nu toe én geeft haar eigen tip mee voor KIEM.
Charlotte Goesaert is een Belgische choreografe, danseres en performer. Om aan haar nieuwe voorstelling BAKENEKO te werken, kwam ze op residentie in De Grote Post: “Een van mijn favoriete residentieplekken”, opent ze. “De zalen zijn heel fijn om te werken, zeker met multimedia, er is altijd veel materiaal beschikbaar. We krijgen veel steun en vertrouwen. We zijn ook gaan opnemen in de muziekstudio beneden. De Grote Post is voor mij een fantastische experimenteerplek. En Oostende is ook gewoon een goeie plek om uit te waaien; iets verder weg van de grootsteden, de plaats om me af te zonderen en in mijn cocon te kruipen.”
Uit die cocon kwam dus BAKENEKO. Eind oktober vorig jaar ging de voorstelling in première in Nederland, nu komt de voorstelling langs op KIEM festival. Een BAKENEKO is trouwens een mythisch wezen uit Japan, dat hier symbool staat voor intergenerationeel trauma: “Een bakeneko is een soort demonische kat die door zijn baasjes mishandeld of gedood is, en later terugkeert om hen te teisteren”, vertelt Charlotte.
“Het is een documentaire dansvoorstelling over kindermisbruik”, gaat Charlotte verder. “Zelf ben ik ook overlever van kindermisbruik. Het was een heel persoonlijke voorstelling om te maken, maar gelukkig had ik een heel goed team naast me. Als het thema erg dicht bij je staat, is het niet altijd evident om in je rol van kunstenaar te stappen en objectief te blijven.”
Een jaar lang intens onderzoek ging het maken van de voorstelling vooraf: “We hebben een heleboel mensen geïnterviewd die op één of andere manier verbonden zijn aan het thema. Van strafrechters en traumapsychologen, naar leerkrachten en CLB’s. We wilden niet enkel het verhaal van de overlevers naar voren brengen – wat naar mijn gevoel nu steeds vaker aan het gebeuren is – maar we wilden vooral voorbij de sensatie van het verhaal gaan, tonen hoe we ermee omgaan in onze maatschappij. De grote stilte en kramp die overheersen aankaarten.”
Op die manier kijk je als toeschouwer tijdens de voorstelling naar de dynamieken die er spelen en denk je mee na. “We duwen het onderwerp soms ver van ons af. Terwijl één op zes kinderen een vorm van misbruik meemaakt. Ik vond het belangrijk dat we kijken naar onszelf en naar onze omgeving, hoe we alert kunnen zijn voor de signalen. En dat we erkennen dat er nu eenmaal geweld is, ook binnen de gezinsdynamiek. Dat is het hoofddoel van de voorstelling.”
Per voorstelling zijn er twee vrijwilligers in het publiek. Dat zijn mensen die Charlotte niet kent op voorhand, en die per cultuurhuis verschillen. “Ik ben solo performer op het toneel, en die mensen zijn dan een soort van steunpilaar voor mij. Ze staan ook symbool voor de dichte omgeving bij een overlever. Ik ga met hen in gesprek, stel hen vragen als ‘hoe kan je zien aan een kind dat hij of zij gelukkig is’. Zo gaat het publiek ook nadenken over hoe het in hun eigen gezin was. Via video en audio krijg je doorheen de voorstelling heel wat andere verhalen te horen. Zo krijg je een beeld van de complexiteit van het thema. Dat probeer ik met publiek te delen. Ik hoop dat mensen voelen dat we het samen kunnen dragen door het gesprek te openen."
Charlotte probeert in Bakeneko het gevoel van trauma op het podium weer te geven. “Het is vaak een abstract gevoel. Je weet dat er iets mis is, maar niet wat precies. Is de herinnering al veranderd, beïnvloed, is die flou? Bij traumaoverlevers is er een heel helder beeld van bijvoorbeeld een tafel, maar de rest van de herinnering ontbreekt. Die sluier van vaagheid waarin je jarenlang leeft, en hoe je dat probeert te ontmantelen, dat proberen we te tonen. Ik ben een soort onderzoeker tijdens de voorstelling, en gaandeweg steeds meer een danser.”
En tot slot: Charlotte staat zelf op KIEM, maar tipt ook zélf graag voorstellingen van haar collega-residenten. “De voorstelling Under your Spell van Audrey Apers heb ik al gezien en ik kan dus zeggen: ga die zeker bekijken!”
